Po 6 latach starań Senatu ustawa o petycjach wchodzi w życie

15 września 2015 r. w Senacie odbyła się konferencja „Ustawa o petycjach – impuls dla aktywności obywatelskiej”, zorganizowana w ramach kampanii informacyjno-edukacyjnej „Petycja – Twoje prawo” przez Kancelarię Senatu wspólnie z Instytutem Spraw Publicznych. Podczas spotkania wskazywano m.in. na zalety i wady uchwalonej z inicjatywy Senatu ustawy o petycjach, która weszła w życie 6 września 2015 r. i nadała ustawową rangę konstytucyjnemu prawu do petycji.

Uchwalona po 6 latach starań z inicjatywy Senatu ustawa o petycjach określa procedury składania i  rozpatrywania petycji. Z tej okazji odbyła się konferencja oraz panel dyskusyjny, na który został zaproszony Senator Jan Rulewski. W myśl ustawy przedmiotem petycji może być postulat zmiany przepisów prawa, podjęcie rozstrzygnięcia lub innego działania w sprawie dotyczącej podmiotu wnoszącego petycję, życia zbiorowego lub wartości wymagających szczególnej ochrony w imię dobra wspólnego mieszczących się w zakresie zadań i kompetencji adresata petycji.

Petycje mogą być składaneindywidualnie lub zbiorowo do władz publicznych zgodnie z ich kompetencjami.

Do tej pory petycje rozpatrywał Senat, ale zajmował się jedynie tymi postulatami, które dotyczyły zmiany prawa. Natomiast pod rządami nowej ustawy obywatele – indywidualnie lub zbiorowo, będą mogli składać petycje do wszystkich władz publicznych, organizacji lub instytucji społecznych wykonujących zadania publiczne. Z petycją będą mogły wystąpić także organizacje pozarządowe, jednostki samorządu terytorialnego lub przedsiębiorcy.

W okresie 6 lat rozpatrywania petycji (od lipca 2009 r. do września 2015 r.) Komisja Praw Człowieka, Praworządności i Petycji pracowała nad 125 petycjami:

• 50 petycjami w VII kadencji Senatu, z których powstało 10 projektów ustaw,
• 75 petycjami w obecnej, VIII kadencji Senatu, z których powstało 15 projektów ustaw.

Komisja Praw Człowieka, Praworządności i Petycji na bazie 125 petycji przygotowała 25 projektów ustaw oraz 4 projekty uchwał okolicznościowych.

                        Konferencja cieszyła się duzym powodzeniem a jej przebieg można było śledzić przez Internet

Omówienie ustaw powstałych na bazie petycji:

- ustawa z dnia 22 listopada 2013 r. zmieniająca ustawę o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, weszła w życie i obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.

Ustawa przewiduje, że okresy niewykonywania pracy w latach 1981-1989, na skutek doznawania represji politycznych, zostały zaliczone do kategorii okresów składkowych przy obliczaniu prawa do świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia emerytalnego i rentowego. W obowiązującym stanie prawnym okresy niewykonywania pracy spowodowane represjami politycznymi należały do okresów nieskładkowych i były zaliczane w wymiarze nie większym niż 5 lat.

- ustawa z dnia 9 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa, weszła w życie i obowiązuje od 1 września 2015 r.

Nowelizacja miała na celu uzupełnienie katalogu przesłanek, które pozwolą uznać określone osoby za represjonowane. Ponadto miała ustanowić obiektywnie stwierdzalną podstawę wypłacania odszkodowań i zadośćuczynień dla osób które były zmuszone do odbywania służby wojskowej pod pozorem wykonywania obowiązku obrony.

- ustawa z dnia 12 lipca 2015 r. zmieniająca ustawę o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego oraz ustawę o zmianie ustawy o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne, ustawy o Banku Gospodarstwa Krajowego oraz niektórych innych ustaw, weszła w życie i obowiązuje od 29 sierpnia 2015 r.

Ustawa ma na celu wyeliminowanie wątpliwości co do zakresu i zasad dokonywania przekształceń lokali mieszkalnych w zasobach towarzystw budownictwa społecznego oraz spółdzielni mieszkaniowych, wybudowanych przy wykorzystaniu kredytu udzielonego tym podmiotom przez Bank Gospodarstwa Krajowego na podstawie wniosków złożonych do 30 września 2009 r., czyli z wykorzystaniem środków z Krajowego Funduszu Mieszkaniowego.

- ustawa z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.

Nowelizacja ustawy ma na celu wprowadzenie nowego zwolnienia podmiotowego w podatkach – zwolnienie od podatku od nieruchomości gminy, która jest właścicielem nieruchomości, z zastrzeżeniem, że zwolnienie nie dotyczy nieruchomości zajętych na działalność gospodarczą oraz, że obejmuje jedynie nieruchomości znajdujące się na terenie gminy właściwej do poboru podatku.

 Rzecznik Praw Obywatelskich dr Adam Bodnar, Senator Mieczysław Augustyn, Senator Jan Rulewski ,

Senator twierdzi, że procedury rozstrzygające o petycjach posiadają znacznie wyższy walor rozstrzygania niż urzędniczy. Proces jest jawny a nawet transmitowany, decyzje obostrzone terminem a tok prac śledzony za pomocą internetu. Ze wstępnych sondaży senatora wynika, że mimo długiego vacatio legis w wielu ośrodkach władzy nie zorganizowano stosownych ciał do rozpatrywania petycji. Nie wydano regulaminów. Nie przeprowadzono szkolenia. Senator będzie zabiegał o wdrożenie ustawy podczas swoich dyżurów i spotkań.