Rekomendacja z posiedzenia Senackiej Komisji Rodziny i Polityki Społecznej - Inowrocław, 10.02.2012

Elastyczny model wydłużania wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn

1. Podnoszone problemy podczas posiedzenia komisji:

a) redukcja deficytu na rachunkach FUS i KRUS,
b) bezpieczeństwo systemu w warunkach deficytu demograficznego  naruszającego solidarność pokoleniową,
c) spadek stopy zastąpienia, adekwatność emerytur do wynagrodzeń,
d) odporność psychofizyczna pracowników na wydłużoną aktywność zawodową,
e) przygotowanie środowiska pracy do zatrudniania pracowników o podwyższonym wieku i stażu pracy:
-   warunki pracy,
-   ochrona prawa do pracy i wynagrodzenia,
-   nadzór i kontrola procesu wydłużania i zrównywania wieku emerytalnego
f) bezpieczeństwo i stabilność finansowa systemu emerytalnego.

2. Model:

a)  elastyczny, z możliwością skracania bądź wydłużania aktywności w paśmie 6-letnim
Mężczyźni: wiek skrócony - 65 lata,  zasadniczy wiek - 67 lat, wiek wydłużony - 70 lat
Kobiety: wiek skrócony - 62 lata, zasadniczy wiek - 65 lat, wiek wydłużony - 68 lat
Inni: kobiety o 40-letnim stażu pracy, a mężczyźni o stażu pracy 45-letnim uznaje się jako
spełniających wiek zasadniczy.
Zwiększony staż pracy dla wszystkich grup o 5 lat.
Wersja unitarna: kobiety, mężczyźni- wiek zasadniczy 65 lat-wiek wydłużony 68 lat

b) sankcje i motywacje:
emerytury wcześniejsze - redukcja  emerytury: zmniejszenie kapitałów o ilość miesięcy x
wysokość przeciętnego wynagrodzenia**
emerytury późniejsze    - wzrost emerytury o zwiększenie kapitałów: ilość miesięcy x
wysokość przeciętnego wynagrodzenia**
Wersja unitarna: premiowany wzrost kapitału jak wyżej przez 3 lata

c) dodatkowe uprawnienia:
-    dla emerytów, którzy wychowywali dzieci, dodatek finansowy na każde dziecko w wysokości 50% wartości obliczonej wg wzoru jak w punkcie b). Tylko dla osób spełniających warunek zasadniczego wieku,
wersja unitarna: dodatek finansowy dla rodziców którzy wychowali dzieci przez okres wydłużonej aktywności. Wysokość jak wyżej.
Inni : jak wyżej

d) kontrola procesu: zmodyfikowana składka motywacyjno-sankcyjna pochodząca z połączonych funduszy: Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Aktywizacja środków dla osób 60+ uruchamiana byłaby pow. 5 % bezrobocia. Przeznaczona na szkolenia, dodatki kompensacyjne, tworzenie stanowisk pracy, działalność gospodarczą, elastyczne formy zatrudniania, zmiany organizacji pracy, łączenia   pracy z emeryturą, urlopy kondycyjne

e) rehabilitacja i prewencja wypadkowa - podwyższenie środków i ich pełne wykorzystanie, objęcie nadzorem i negocjacjami w komisji trójstronnej, wprowadzenie nowych form urlopów zdrowotnych, nadzór lekarzy medycyny pracy w zakładach pracy.

f) rozszerzenie oddziaływania medycyny pracy na indywidualnych rolników

3. Termin realizacji:
mężczyźni – od 2013 r . krocząco  (przyrost wieku emerytalnego 1 miesiąc na 4 miesiące
stażu pracy)*
kobiety      – od 2013 r. krocząco  (przyrost wieku emerytalnego 1 miesiąc na 4 miesiące
stażu)*

4. Stabilizacja finansowa: Fundusz Rezerwy Demograficznej.

5. Bezpieczeństwo systemu: nadzór państwa , gwarancje stopy zastąpienia w wysokości 45 % dla
osób o 40-letnim okresie składkowym. Okresowe sprawozdania w parlamencie  (co dwa lata) oraz
w Komisji Trójstronnej.

6. Elastyczność zatrudnienia: wprowadzenie nowych równoważnych form umów o pracę o krótszych
normach i czasokresie pracy w wybranych pracach i zawodach.

7. Wprowadzenie równoważności ubezpieczeniowej wszelkich form pracy (umowy cywilne).

*    prawna i instytucjonalna obudowa modelu - 2014 r.
** dane orientacyjne na rok 2012 przy przeciętnym wynagrodzeniu: 4000 zł x 12 m-cy = 100 zł/m-c

Jan Rulewski - Senator RP

Bydgoszcz, dn.17.02.2012